Κυριακή 22 Ιουνίου 2014

Απαρχές εκφασισμού (Ο Κομφορμίστας)

Υπάρχει μια σκηνή στον Κομφορμίστα που περιγράφει το φαύλο κύκλο τον οποίο ζω ως πολίτης. Η σαγήνη της εξουσίας πάνω σε ανθρώπους αριβίστες αποκαλύπτεται περισσότερο σε εποχές σαν τη δική μας, έκπτωσης και παραζάλης.




Χωρίς να το θέλω, χωρίς ποτέ να το φανταζόμουνα, ταυτίζομαι σε μέγιστο βαθμό με το πρωταγωνιστή που θέλει να σκοτώσει τον πρώην καθηγητή του, που αν και παρουσιάζεται μειλίχιος, προσηνής και δημοκρατικός, τελικά υποκύπτει στο φασισμό. Αυτή η παραδοξολογία είναι που κάνει ενδιαφέρουσα την ταινία και να μιλάει σε εποχές και για εποχές εκφασισμού που έχουν ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν, θα έλεγα από τη στιγμή που η εξουσία, η κάθε εξουσία, συμβιβάστηκε με την ανάληψη της θέσης και άρχισε να θέλγεται από τα καλά και τα συμφέροντα.

Θυμάμαι έντονα καθηγήτρια του τμήματος της Φιλολογίας του Καποδιστριακού να μας υποχρεώνει να πάρουμε το βιβλίο της από το γραφείο της χωρίς απόδειξη (5.000 δραχμές- βιβλίο ακατανόητο και στρυφνό- καμία σχέση με την πλατωνική παράδοση της σαφήνειας και της απλότητας) και εμείς, οι προπτυχιακοί φοιτητές, πειθήνια να ακολουθούμε. Είναι μια στιγμή εκφασισμού αυτή της νεοελληνικής διανόησης προς τη κατώτερη τάξη. Και είναι επίσης η στιγμή που η κατώτερη τάξη φέρνει τις ευθύνες της. Η πρώτη τώρα βλέπει ό,τι έχει σπείρει στον όμορφο κήπο της ακαδημαϊκής νομιμότητας να φυτρώνει ανεξέλεγκτα ως καρκίνωμα και στο υπόλοιπο σώμα της κοινωνίας. Και η δεύτερη νιώθει τώρα γιατί δεν πρόβαλε αντίσταση. Αυτή που άλλες εποχές γινόταν στο δρόμο με το ερωτηματικό αναπάντητο και μετέωρο, αν θα επαναληφθεί χεγκελιανά ή θουκυδίδεια η ιστορία.